Bya Miiro Shafik
Gayaza – Kyaddondo
Katikkiro Charles Peter Mayiga alambudde Abasaakaate ku Hormisdallen School e Gayaza ewakubiddwa embuga y’ekisaakaate omwaka guno, eno gy’asinzidde n’akubirizza abaana okubeera n’essuubi mu byonna bye bakola.
Bw’atuuse eno asoose kulambuzibwa ebintu ebyenjawulo abaana bye bayigirizibwa omuli ebyafaayo bya Buganda ne Uganda, Obuwangwa n’Ennono omuli ebika, obukulembeze n’ebirala, ebyemikono nga okuluka, okubumba, okulima n’ebintu ebirala. Oluvannyuma asisinkanye Abasaakaate bonna wamu n’ayogerako gye bali.

“Mmwe abaana, mu masomero gye muli, mubeera n’essuubi eriyita ebigezo era musuubira okufuna diguli, naye bw’oba onotuwa essuubi mu Buganda oba mu Uganda olina okubaako ebintu by’omanyi mu bulamu obwa bulijjo nga bye ndabye muyigirizibwa wano mu kisaakaate nga bwe ndabye babayigiriza ebyafaayo, obuwangwa, ebyemikono n’ebirala” Katikkiro Mayiga.
Katikkiro akubirizza abaana mu buli kye bakola obutaterebuka kuggwamu ssuubi, newankubadde waliwo ebibanyigiriza balina kusigala nga bavumu kibayambe okuwangula mu Nsi.

“Tteebereza omwana ng’asomye n’amalako yunivasite n’attikirwa nga munnamateeka oba omusawo naye nga tamanyi kufumba oba kweyonja, oyo abeera eggwanga aliwa ssuubi ki, kale nsanyuse nnyo okulaba Abasaakaate nga bayigiriziddwa ebintu bingi omuli okwefaako ku buyonjo, okukolagana n’abalala, obumalirivu n’ebirala” Katikkiro Mayiga.
Wano yebazizza Nnaabagereka olw’enteekateeka eno ey’ekisaakaate ewa abaana obukugu mu bintu eby’obulamu obwa bulijjo ebinaabayamba okuwangula mu Nsi. Akubirizza Abasaakaate okukwata obukusu bye bayigiriziddwa era babikozese okukyusa obulamu bwabwe.
Minisita Choltilda Nakate Kikomeko ng’ono y’avunanyizibwa ku woofiisi ya Nnaabagereka, obubaka bwe abutambulizza ku mulamwa gw’Ekisaakaate ky’omwaka guno oguli nti “Ensibuko y’obulamirivu: okweyamba obuntubulamu mu kutebenkeza obwongo” agamba nti ekisaakaate kyetabwamu abaana abamala ebiseera byabwe ebisinga obungi mu ssomero, oluusi ne babeera n’emikwano mitono gye bamanyiiza amaaso.

Nakate annyonyodde nti Ekisaakaate kiteekawo omukisa abaana okumanya bannaabwe abalala abava mu bintundu ebyenjawulo ne bagana obumanyi olwo ne bafuna obuvumu obw’okukolera awamu n’okubaako bye bamaliriza. Agamba kuno kitebenkeza obwongo. Yebazizza abazadde abawaayo abaana baabwe okubangulwa wamu n’abavujjirizi abakwatizaako Nnaabagereka mu kuggusa enteekateeka eno buli mwaka.
Omuk. Adrian Mukiibi, Ssenkulu wa Nnaabagereka Development Foundation, ekitongole ekiteekateeka ekisaakaate, yebazizza Katikkiro olwa buli mwaka okuwangayo obudde n’alambula Abasaakaate okubazzaamu amaanyi era amuloopedde nti balina essanyu okulaba nti Abasaakaate bakwata mu bwangu byonna ebibasomesebwa. Naye yebazizza bonna abateeka ettofaali ku kuyimirirawo kw’ekisaakaate kino.
Mw. Kalyango Nickson, omukulu w’essomero lya Hormisdallen ku ttabi ery’e Gayaza, ku olw’obukulembeze bw’essomero yebazizza omukisa ogwabaweebwa okutegeka ekisaakaate ky’omwaka guno ate nga gwe mulundi gwabwe ogw’okubiri era asuubiza nti ebbanga lyonna bbo betegefu okutegeka kasita omukisa gubaweebwa. Ono ategeezezza nti bakola ekisoboka okulaba nti abaana bayigirizibwa byonna ebibayamba okukyuka mu ndowooza ne mu kukola.
Abasaakaate ab’enjawulo betwogeddeko nabo, balaze essanyu okubeera ekitundu ku kisaakaate ky’omwaka guno mwe bagamba nti bayigiddemu ebintu bingi ddala era basuubiza okuyigiriza ne bato bannaabwe wamu n’abazadde nga bazzeeyo awaka.
Ekisaakaate 2026 kijja kukomekkerezebwa nga 10 Gatonnya, 2026.